Вокзал маңдайшасы АУЫСТЫРЫЛДЫ

46 Views

Тарихқа терең бойлап, мұқият парақтайтын болсақ, біздің ауданның тыныс-тір­шілігі әу бастан Түркістан-Сібір теміржолымен тікелей бай­ланысты. Қадасы 1927 жылы қағылған магистраль бүгінгі күнге дейін өз маңызын жой­май, экономиканың дамуында үл­кен рөл атқарып келеді. Ол ел аумағындағы табиғи ресурстар­ды игеруге, өнеркәсіп және ауыл­­­шаруашылық салалары­ның әлеуе­тін арттыруға зор үле­сін қосуда. Аталмыш шойын жол тек біздің еліміз үшін ғана емес, сондай-ақ Орта Азия мен Таяу Шығыс елдерін, Қытай, Ресей сынды алып державаларды, тіп­ті Еуропаны байланыстыра­тын көлік қатынасына айналды. Бір сөзбен айтқанда, ел тарихында аңыз болып айтылған Ұлы Жібек жолын лайықты түрде алмастырды деуге толықтай негіз бар.
1926 жылдың 25 қарашасын­да Орталық Комитет Жетісу темір жол құрылысын салу­ды қолға алады. Ал, сол жылдың 3 желтоқсанында РСФСР Ең­бек және Қорғаныс Кеңесі «Түркістан – Сібір» теміржолын жасақтау туралы Қаулы қа­был­­дайды. Осы күн біздің мем­лекетіміз үшін экономикалық дағдарыс­тан шығу жөніндегі қабылданған тарихи шешім ретінде есте қалды.
«Түркістан – Сібір» темір­жолының құрылысы екі бағыт­та жүргізілді. Оның бірі Семей қаласынан 1927 жылдың 15 шілдесінде басталса, екінші ба­ғыты ауданға қарасты Луго­вой станциясынан бастау алған болатын. 1927 жылдың 2 қарашасында болат жолдың бойына алғаш рет рельс төселді. Осы құрылыстың басшылық қызметіне Тұрар Рысқұлов жіберіліп, қоғам қайраткері 21 қараша күні құрылыстың басталуына байланысты үлкен митинг өткізді. Сол жиында төселген рельс бойымен №6394 паравозы жүріп өтіп, бұл бас­тама халықтың еңбекке деген ықыласын оятты. Өз еріктерімен ауыр жұмысқа қатынасқан құрылысшылар жыл аяғына дейін 190 шақырым жерге рельс төседі. Жұмыстың қарқынды жүргізілуінің нәтижесінде рельс төсеу рәсімі мерзімінен бір жыл бұрын аяқталып, 1930 жылы Айнабұлақ станциясында түйісті. Естеріңізге сала кетейік, Түрксіб теміржолы 1930 жыл­дың 31 желтоқсанда толықтай пайдалануға берілді.
Содан бері міне арада 90 жылдан астам уақыт өтті. Айтулы датаны мерекелеу қарсаңында былтыр «Түркістан – Сібір» теміржолында қыз­мет еткен құрылысшылар мен теміржолшылардың еңбегін мәңгі есте қалдыру мақсатында кейбір вокзал бекеттерінің атауы өзгертілді. Олардың қата­рында «Луговой» станциясы да болған еді. Біз былтыр бұл туралы газетімізге арнайы мақала да жариялаған едік.
2020 жылдың 23 қазанында ҚР Үкіметінің «Теміржол вокзалы кешенін және кейбір теміржол станцияларын қайта атау және кейбір теміржол станциялары атауларының транскрипциясын өзгерту туралы» тиісті Қаулысы шыққан. Осы қаулыға сәйкес аудандағы «Луговой» бекетінің атауы «Түрксіб» деп алмастырылған болатын. Бірақ, өкінішке орай бекет атауы құжат жүзінде өзгергенімен, маңдайшадағы атауы сол қалпы қалған болатын. Араға бір жылға жуық уақытты салып жауапты мамандар бұл олқылықтың орнын толтырды. Дәлірек айтар болсақ, бұрыңғы «Луговой» жазуы алынып, латын әліпбиімен жазыл­ған «ТÜRKSIB» атауы орнатылды.
Естеріңізге сала кетейік, Қазақстан Республикасы Үкі­ме­тінің 2020 жыл­ғы 23 қазандағы № 703 қаулысына сәй­кес «Луговойдан» бөлек осы күнге дейін орыс тілінде аталып келе жат­қан өзге де теміржол кешендерінің атауы ауысқан болатын. Мәселен, елордадағы жаңа темір жол вокзалы «Нұрлы жол» деп аталды. Ал, Ақмола облысының тасымалдау бөлімшесінің Астана Нұрлы-жол теміржол станциясы қала атауының өзгеруіне байланысты Нұр-Сұлтан Нұрлы жол теміржол станциясы болып өзгерді. Сондай-ақ, аймақтағы тасымалдау бөлімшесінің ОП-39 теміржол станциясы Өндіріс теміржол станциясы деп бекітілді. Мұндай өзгерістер Ақтөбе және Қарағанды облыстарында да орын алды. Атап айтар болсақ, Ақтөбедегі Компала теміржол станциясы «Көкала» деп аталса, Қарағандыдағы Весна мен Промежуточная бекеттеріне Ақжолтай және Мыңбала атауы лайық деп танылды.
Елімдің шығыс және солтүстік өңірлерінде орыс тілінде аталған атаулар өте көп. Сондықтан болар, Үкімет Қаулысында осы бір қос өңірде орналасқан біршама темір­жол станцияларының атауы өзгертілсін деп пәрмен беріл­ген. Нақтылап айтар болсақ, солтүстіктегі Новоишимская мен Володарское теміржол стан­циялары Жаңаесіл және Саумалкөл деп аталса, Шы­ғыс Қазақстан облысындағы теміржол бекеттері «Сереб­рянка – Күмістау», «Селезновка – Көкжиек», «Огневка – Таусамалы», «Зыряновск – Алтай» деп қазақшаланды.

А.Қамшыбек

Поделиться ссылкой: