«А» вирусты гепатит туралы не білу қажет?
«А» вирусты гепатит –бауырды зақымдайтын, сарғаю мен жалпы улану белгілерімен қатар жүретін , жедел басталатын жұқпалы ауру. «А» вирусты гепатитіне барлық жастағы адамдар сезімтал , әсіресе жастар арасында иммунитеті жоқ тұлғалар аталған жұқпадан сақталмаған.
- Жұқпа көзі- науқас адам. Өзінің зәрімен бөлінділері арқылы қоршаған ортаға миллиартаған вирус бөледі.
- Зақымдану вирус бөліктерінің лас қол, тағамдық заттар мен су арқылы асқазан ішек жолдарына түсуінен басталады . Негізгі берілу жолдары:
- Тағам арқылы –науқас адамның жеке бас гигиена талаптарын сақтамай жасаған тағам өнімдері, дұрыс термиялық өңделмеген тағам, ласталған қолмен залалданған тағам арқылы жүзеге асады.
- Тұрмыстық жанасу арқылы лас қол немесе қоршаған орта заттары арқылы жүзеге асады. Жұқпаның берілу факторлары болып есіктің ұстағыштары, санитарлық-техникалық құралдардың крандары мен ұстағыштары, баспалдақтың тіреулері болуы мүмкін.
- Су арқылы- вирустарымен залалданған суды ішу , тағам дайындау кезінде пайдалану мен тағам өнімдерін жуу кезінде жүзеге асады.
Аурудың белгілері : вируспен залалдану мен ауру белгілерінің пайда болуы аралығы 4-50 күн аралығында, науқастың тәбеті бұзылып, оң жак қабырға астында ауру сезімі, жүрек айну, құсу пайда болады. Көп жағдайда ауру тұмау тәрізді басталады: науқастың дене қызуы көтеріліп, мұрынынан су ағу,жөтел, денедегі ауру сезімі болады. Соңғы 7-10 күндері науқастардың зәрі мен бөлінділері арқылы вирустар сыртқы ортаға шығады.,яғни науқас осы кезеңде қоршаған ортадағы тұлғалар үшін өте қауіпті болады .
Алдын алу шаралары :
- Белгісіз су көздерінен суды пайдаланбау, лас су қоймаларында шомылмау, сонымен бірге кәріз сулары келіп ағатын суларда , тығыз қоныстанған жаға жайлардан шомылудан бас тарту;
- Гигиеналық ережеледі міндетті түрде сақтау , дәретханадан кейін сырттан кіргеннен кейн, тамақ ішер алдында қолды мұқият сабынмен жуу:
- Өз үйіңізді, аулаңызды, пәтеріңізді таза ұстау;
- Жеке бас гигена заттары әр адамда жеке болу қажет. Оларды бөтен адамға пайдалануға беруге болмайды;
- Көкөніс, жеміс- жидектерді міндетті түрде қолданар алдында ағынды суда мұқият жуу;
Жалпы алдын алу шаралары басқа «А»вирусты гепатитіне қарсы арнайы алдын алу шаралары да белгілі ол-иммундау. Екі рет жасалатын екпе адамды қорғайды. Екпе жұмыстары Қазақстан Республикасының алдын алу екпелерінің Ұлттық күнтізбесіне сәйкес жүргізіледі. Қауіп- қатер тобындағы балаларды осы ауруға қарсы егу –өте маңызді іс.
Деніңіз сау болсын!
Н.Муликова,
Жамбыл облысы санитариялық-эпидемиологиялық
бақылау департаментінің басшы орынбасары.
