Жасанды интеллект: мүмкіндік пен қауіп қатар жүретін заман технологиясытехнологиясы
24 Views
XXI ғасыр – технологияның қарқынды дамыған дәуірі. Соңғы жылдары әлемде ең көп талқыланатын жаңалықтардың бірі – жасанды интеллекттің дамуы. Жасанды интеллект (ЖИ) – адамның ойлау, талдау, үйрену және шешім қабылдау қабілеттерін компьютерлік жүйелер арқылы жүзеге асыратын технология.
Бүгінде ол білім беру, медицина, экономика, өндіріс, көлік және журналистика сияқты көптеген салаларда қолданылып келеді. Алайда жасанды интеллекттің пайдасымен қатар белгілі бір қауіптері де бар.
Жасанды интеллекттің ең басты артықшылығы – уақытты үнемдеу және жұмыстың тиімділігін арттыру. Көптеген күрделі есептер мен қайталанатын жұмыстарды компьютерлер адамның көмегінсіз-ақ орындай алады. Мысалы, банктерде клиенттердің мәліметтерін өңдеу, ауруханаларда ауруларды анықтау, өндіріс орындарында өнім сапасын бақылау жұмыстары жасанды интеллект көмегімен жүзеге асырылуда. Бұл өз кезегінде еңбек өнімділігін арттырып, қателіктердің азаюына ықпал етеді.
Білім беру саласында да жасанды интеллекттің мүмкіндіктері кең.
Оқушылар мен студенттер түрлі ақпараттарды жылдам іздеп тауып, оқу материалдарын меңгеруге көмек ала алады.
Онлайн платформалар әр оқушының білім деңгейіне қарай жеке бағдарлама ұсынып, оқу сапасын жақсартуға мүмкіндік береді.
Медицинада жасанды интеллект дәрігерлерге диагноз қоюға көмектеседі. Кейбір ауруларды ерте анықтап, емдеу жолдарын ұсыну арқылы адамның өмірін сақтап қалуға септігін тигізуде. Сонымен қатар ғылыми зерттеулерді жеделдетіп, жаңа дәрі-дәрмектерді жасау процесін жеңілдетеді. Дегенмен жасанды интеллекттің зиянды жақтары да жоқ емес. Ең үлкен қауіптердің бірі – жұмыс орындарының қысқаруы. Бұрын адамдар атқарған көптеген қызметтерді автоматтандырылған жүйелер алмастырып жатыр. Соның салдарынан кейбір мамандықтарға деген сұраныс төмендеуі мүмкін. Тағы бір маңызды мәселе – жалған ақпараттың көбеюі. Жасанды интеллект арқылы шынайы көрінетін суреттер, видеолар және мәтіндер жасауға болады.
Мұндай жалған ақпарат қоғамда түсініспеушілік туғызып, адамдарды адастыруы мүмкін. Сонымен қатар жеке мәліметтердің қауіпсіздігі де үлкен мәселе болып отыр. Жасанды интеллект көптеген деректерді жинап, өңдейтіндіктен, ақпараттың құпиялығы мен қауіпсіздігін сақтау маңызды. Егер бұл мәліметтер теріс мақсатта қолданылса, азаматтардың құқықтарына зиян келуі ықтимал.
Кейбір сарапшылар болашақта адамдардың технологияға шамадан тыс тәуелді болып кетуінен қауіптенеді. Егер адам барлық шешімді жасанды интеллектке жүктесе, өздігінен ойлау, талдау және шығармашылық қабілеттерінің әлсіреу қаупі бар.
Қорытындылай келе, жасанды интеллект – адамзат үшін үлкен мүмкіндік. Ол ғылым мен техниканың дамуына, өмір сапасының артуына және көптеген мәселелердің тиімді шешілуіне жол ашады. Алайда оның пайдасын толық көру үшін қауіптерін де ескерген жөн. Сондықтан жасанды интеллектті жауапкершілікпен пайдалану, оның дамуын заңдар мен этикалық нормалар арқылы реттеу – бүгінгі қоғамның маңызды міндеттерінің бірі. Технология адамға қызмет етуі тиіс, ал оны қалай қолдану адамның өз қолында.
Мерей СЕЙСЕН,
М.Х.Дулати атындағы
Тараз университетінің
2 курс студенті.