Наурыз айы туғанда, Той болушы еді бұл маңда!

171 Views

«Наурыз, наурыз, күнгі игі,
Күні игі жердің түрі игі.
Бауыры жылып науат қар,
Бабымен ғана жібиді.
Шашылып ырыс шанақтан,
Шақырып бір үй, бір үйді,
Шаттанушы еді бір игі.
Қайырмасы:
Наурыз айы туғанда,
Той болушы еді бұл маңда.
Сақталушы еді сыбаға,
Сапарға кеткен
ұлдарға.
Наурыз айы туғанда!».

Бұл – ақиық ақын Мұқағали Мақатаев жазған өлең жолдары. Қандай келісті өлең. Әні де бар. Ол әнді Қазақстанның халық артісі Роза Рымбаева керемет орын­дай­ды. Наурыз мерекесінде бұл ән міндетті түрде шырқалады. Сондық­тан мақаланың кіріспе сөзін ақын Мұқағалидың өлеңімен бастауды құп көрдік.
Жалпы Наурыз мерекесі – күллі түркі ұлысына ортақ мейрам. Осы ұлық мейрамды қазақ халқы биыл ерекше атап өтті. Ол теледидардан да айтылды, газеттерге де жазылды. Әз-Наурызды ерекше тойлаған аймақтардың ішінде жазиралы Жамбыл өңірі де бар. Оның ішінде Наурыз мейрамы киелі Құлан жерінде де жоғары деңгейде ұйым­дастырылғанын айта кеткен абзал. Аудан орталығына 10-нан аса ақшаңқан киіз үйлер тігі­ліп, дастархан жайылды. Қазақы ою өрнекпен әдіптелген ұлттық киімдерімізді киген, бір-бірімен емен-жарқын хал сұрасқан ығы-жығы халық. Бір риза болғанымыз, ұлттық киімді ілгеріде үлкен кісілер ғана киюші еді ғой. Биыл ұлттық қиім киген жастардың қарасы көп болды. Біз соған шексіз қуандық, шыны керек.
Ұлыстың ұлы күніне орай ұйым­дастырылған мерекелік кеште аудан әкімі Ернар Есіркепов сөз сөйлеп, барша аудан тұрғындарын әз-Наурыз мейрамымен құттықта­ды. Аудан басшысы өз сөзінде ырыс пен берекенің бастауы санала­тын Наурыз мерекесінің қазақ халқы үшін құндылығы бөлек екенін тілге тиек етті.
Наурыз мейрамында жасала­тын дәмді тағамның бірі – «Наурыз көже» екені белгілі. Онсыз Наурыз мерекесінің сәні болмай тұратын­дай көрінеді де тұрады. Мынадай оқиғаны көзіміз көрді осы кеште. Біз дәм татып отырған қазақ үйге бір топ кісі кіріп келді. Оларды аудандық жастар ресурстық орталығының қызметкерлері құрақ ұшып қарсы алып жүр. Ниеті таза адамдар сөйтеді әрқашан. Содан әлгі кісілерге шәй құйылып, «Наурыз көже» үлестірілді. Ас қайыратын кезде жаңағы бір топ адамның ішінен жасы 50-ден асқан ба екен, ер кісі сөз айтты.
«Біз – Өзбекстан астанасы Ташкент­тің қазақтарымыз. Яғни, қандастарыңыз боламыз. Наурыз – молшылықтың айы. Бүгін сіздер соны жәй сөзбен емес, іспен ұқтырып жатырсыздар. Ташкентке ерекше сезіммен қайтып барамын. Шынайы пейілдеріңізге мың рахмет!» – деді. Осыдан-ақ, Құланда әз-Наурыздың қалай өткенін болжай беріңіз енді.
Содан соң мерекеге жиылған жұртшылық аудандық өнер ұжым­дарының концерттік бағдар­ла­ма­сын тамашалады. Айта­лық, өнер­паздардың жыл басы туралы сах­на­лаған қойылымы керемет бол­ды. Әншілер мен бишілердің де көр­сеткен өнерлері көпшіліктің көңілінен шықты деген ойдамыз. Бұл мерекеде тек өнер ғана болған жоқ, ұлттық спорттары­мыз да ұлықталды. Мәселен, қазақ кү­ресі және асық ату ойынына халық белсене атсалысты. Қой көтеру сайы­сына қатысуға ниет білдіргендер қатарында жастар көп болды. Барлық сайыстардан жүлде алған азаматтарға бағалы сыйлықтар табыс етілді.
Осылайша, Наурыз мейрамында Құланның аспаны әуелеген ән мен жырға бөленіп, ұлттық спортымыз ұлықталды.

Ұйымдасқан – ұтады

Наурыз мерекесін 10 мыңнан аса халқы бар Луговой ауылының тұрғындары да сән-салтанатпен атап өтті. Ауыл әкімдігінің ұйым­дастыруымен өткен мерекелік кеште алтыба­қан орнатылып, 4 қазақ үй және 3 шатыр тігілді. Мұнда да мейрамды тойлауға келген халық санында есеп жоқ. Жасөспірімдер алтыбақан теуіп, жастар қазақ күресі, қол күресі, қой кө­теру, гір тасын көтеру секілді спорт түрлеріне бел­сене қатысып, мей­рам­ның көрігін қыздырды. Ауыл ақса­қалдары арасында «Бата беру» сайысы да ұйымдастырылды. Бар­лық сайыстан жүлделі әрі жеңімпаз болған қатысушыларға ауыл әкімінің мақтау грамотасы мен қаржылай сыйлықтары табыс етілді. Луговойда өткен мерекелік кеште де әсем әндер шырқалып, бүлдіршіндер би биледі.
«Төртеу түгел болса, төбедегі келеді» деген сөздің түп-төркінін луговойлықтардың ұйым­дастыру деңгейінен байқадық. Шынын айту керек, бұл ауылда да Наурыз мере­кесі өте керемет өтті.
Жалпы, Наурыз мейрамы барлық ауылдық округтерде де кең көлемде тойланды.

Марат Диханбай.

 

Поделиться ссылкой: