Сейтхан Жошыбаев есімі Қазақстан мен
Қырғызстанның кардиохирургия тарихымен қатар
аталатын көрнекті дәрігер, ғалым, ұстаз. Медицина
ғылымдарының докторы, профессор, академик,
белгілі кардиохирургтің кәсіби жолы алпыс
жылдан астам уақытты қамтиды. Осы жылдар
ішінде ол жүрек-қан тамырлары хирургиясының
дамуына, балалар кардиохирургиясының
қалыптасуына және жоғары технологиялық
медициналық көмектің өркендеуіне елеулі үлес
қосты.
Оның кәсіби жолы Қырғызстаннан
басталып, кейін Мәскеудегі жүрекқан тамырлары хирургиясының ірі
ғылыми орталығында жалғасып, туған
жері Таразда жаңа арна тапты. Бірнеше
буын дәрігерді тәрбиелеп, күрделі
кардиохирургиялық оталарды меңгерген
маманның өмір жолы бүгінде екі елдің
медицина тарихымен сабақтасып жатыр.
Ең бастысы – бұл жолдың әр белесінде
адам өмірі тұр. Мыңдаған науқастың
жүрегіне жасалған күрделі операция,
жүздеген отбасыға қайта келген қуаныш,
шәкірттерге берілген кәсіби тәжірибе –
Сейтхан Жошыбаевтың медицинадағы
ұзақ ғұмырының нақты нәтижесі.
2026 жылы Қырғыз Республикасының жоғары мемлекеттік наградасы
– «Манас» III дәрежелі орденімен
марапатталуы – оның кәсіби еңбегіне
берілген кезекті жоғары баға болды.
Білікті дәрігерді толық тану үшін оның
ғылыми дәрежелерінен бұрын, өмірін
медицинаға арнаған ұзақ жолына үңілу
керек. Сейтхан Жошыбаевтың кәсіби
жолы Қырғызстаннан басталды. 1962
жылы Қырғыз мемлекеттік медицина
институтын тәмамдап, хирургия
саласында еңбек етті. Кейін Мәскеудегі
А.Н.Бакулев атындағы жүрек-қан
тамырлары хирургиясы институтында
ғылыми ізденісін жалғастырып, жүрек
қақпақшаларын протездеу мәселелері
бойынша зерттеулер жүргізді. 1976
жылы Қырғызстанда республикалық
кардиохирургия орталығын ұйымдастыруға атсалысып, елдегі жүрек
хирургиясының қалыптасуына еңбек
сіңірді. Осылайша оның кәсіби
ғұмырының алғашқы үлкен белесі
Қырғызстанмен байланысты болды.
Мұнда ол тәжірибе жинап қана
қоймай, өз мектебін қалыптастырды,
ғылыми ізденістерін тереңдетті, кардиохирургияның күрделі бағыт Алайда жылдар өте оның алдында тағ ы бір үлкен таңдау тұрды. Бұл – оның
өміріндегі ерекше кезең. Ол кәсіби
тұрғыдан қалыптасқан, үлкен тәжірибе
жинаған, өз саласында абыройға ие
болған шағында туған жеріне оралды.
Туған жерге оралу – кейде сағынышпен
жасалған қадам. Ал кейде бұл – ел
алдындағы азаматтық жауапкершіліктен
туындаған таңдау. Сейтхан Жошыбаев
үшін Таразға оралу дәл осындай
мағынаға ие болды. Ол өзімен бірге
атақтарын ғана емес, жылдар бойы
жинаған білімін, тәжірибесін, кәсіби
байланысын және кардиохирургияны
дамытуға деген үлкен мақсатын ала
келді. Ал, оның алдында дайын тұрған
үлкен жол болған жоқ. Оның алдында –
жүрек ауруына шалдыққан науқастар,
білікті мамандарға деген қажеттілік
және өңір кардиохирургиясының жаңа
деңгейге көтерілуін күткен үлкен міндет
тұрды. Сол сәттен бастап Сейтхан
Жошыбаевтың жеке кәсіби жолы мен
Тараз медицинасының тарихы бір
арнаға тоғысты. Ол туған жеріне өзі
үшін емес, ел үшін қажет болғанда
оралды. Бұл – оның тұлғалық болмысын
айқындайтын ең маңызды қасиеттердің
бірі.
Таразға келгеннен кейін ол өңірдегі
кардиохирургияның дамуына жаңа
серпін берді. Әсіресе, балалар кардиохирургиясы бағытында тың бастамалар
жүзеге асып, жоғары мамандандырылған
медициналық көмектің жаңа мүмкіндіктері қалыптасты. Ол өңірде медициналық туризмнің дамуына да жол
ашқан мамандардың бірі болды. Бүгінде он ың есімі Ғылыми-клиникалық
кардиохирургия және трансплантология
орталығымен тығыз байланысты. Өзі
негізін қалаған әрі басқарып отырған
бұл медициналық мекеме бүгінде
жоғары технологиялық медициналық
көмектің маңызды орталығына айналды.
Ал, профессор Сейтхан Жошыбаевтың
өзі уақыт өте келе, бұл саланың жай
ғана маманы емес, тұтас бір дәуірдің
тұлғасына айналды. Оны әріптестері
ғалым ретінде, шәкірттері ұстаз ретінде,
пациенттері адам өміріне араша түскен
дәрігер ретінде бағалайды.
Дәрігер үшін ең үлкен нәтиже –
сақталған өмір. Оның еңбек жолының
ең басты нәтижесі – атақ та, марапат
та емес. Оның ең басты нәтижесі –
адам өмірі. Мыңдаған науқас күрделі
оталардан кейін қалыпты өмірге қайта
оралды. Әрбір сәтті операцияның
артында бір адамның ғана емес, тұтас бір
отбасының тағдыры тұр. Бір жүректің
қайта соғуы – бір әкенің балаларына
оралуы. Бір ананың қайта өмірге
келуі – отбасының қайтадан шаттыққа
бөленуі. Сондықтан кардиохирургтің
еңбегін цифрмен ғана өлшеу мүмкін
емес. Өйткені әрбір санның артында
бір адамның тағдыры, бір отбасының
қуанышы, бір әулеттің алғысы бар.
Ұстаз ғалым қалыптастырған мектептен
бүгінде көптеген шәкірттер түлеп
шықты. Ол өзімен бірге келген мол
тәжірибені өзінде сақтап қалған жоқ.
Керісінше, кейінгі буынға берді.
Шәкірт тәрбиеледі, кәсіби мектеп
қалыптастырды. Шынайы ұстаздың ұлылығы да
осында. Өзі бастаған істі өзі ғана
атқармай, оны жалғастыратын ұрпақ
тәрбиелеуінде. Бүгінде оның шәкірттері
әртүрлі медициналық бағыттарда еңбек
етіп, ұстазы қалыптастырған мектептің
дәстүрін жалғастырып келеді. Демек
Сейтхан Жошыбаевтың еңбегі оның өз
ғұмырынан әлдеқайда ұзақ жасайды.
Оның кәсіби жолы Қазақстан мен
Қырғызстан медицинасының тарихымен
қатар өрілді. Сондықтан Қырғыз
Республикасының жоғары мемлекеттік
наградасы – «Манас» III дәрежелі
орденімен марапатталуының мәні
айрықша. Бұл – Сейтхан Жошыбаевтың
Қырғызстан медицинасына сіңірген
еңбегіне берілген жоғары баға ғана
емес, екі ел арасындағы кәсіби достық
пен медициналық ынтымақтастықтың
символы. Бір елде кәсіби жолын бастап,
екінші елде жинаған тәжірибесін туған
жерінің игілігіне жұмсаған дәрігердің
тағдыры – екі елді жалғаған ерекше өмір
жолы. Ал, Таразға оралуы сол жолдың ең
мағыналы белестерінің біріне айналды.
Ол туған жеріне атақ іздеп емес,
білгенін бөлісу үшін келді. Өзіне жаңа
мүмкіндік іздеп емес, ел медицинасына
жаңа мүмкіндік жасау үшін келді.
«Атақтан биік – адам алғысы» дегендей,
Сейтхан Жошыбаевтың атақтары мен
марапаттары көп болғанымен, ол үшін
бастысы – адамдардың алғысынан
артық ештеңе жоқ.
Профессор үшін ең қымбат марапат
– кабинет қабырғасындағы орден емес.
Ол – операциядан кейін қайта соққан
жүрек. Ол – ауруханадан өз аяғымен шығып бара жатқан пациент. Ол –
баласын қайта құшақтаған ана. Ол –
отбасына қайта оралған әке. Және сол
адамдардың жүрегінен шыққан шынайы
алғыс. Сондықтан Сейтхан Жошыбаев
туралы айтқанда, оның ғылыми дәрежелері мен марапаттарын ғана емес,
адамдарға сыйлаған жылдарын айту
керек. Өйткені оның өмірінің өзегінде
бір ғана үлкен ұғым бар. Адамға қызмет
ету. Сейтхан Жошыбаев – жүрекке
операция жасайтын дәрігер ғана емес.
Ол – жүрекке үміт сыйлаған тұлға. Ал,
адамға өмір сыйлаған, туған жеріне
білімін арнаған, кейінгі ұрпаққа жол
көрсеткен ғұмырдың қадірі қашанда
биік. Сейтхан Жошыбаевтың ғұмыры
– бір адамның кәсіби жетістіктерінің
шежіресі ғана емес. Бұл – адам өмірін
арашалауға арналған адалдықтың, туған
жерге деген перзенттік парыздың және
ұрпаққа жол сілтеген ұстаздықтың
өнегесі. Ол талай жүрекке қайта өмір
сыйлады. Талай шаңыраққа қуаныш
әкелді. Талай шәкірттің кәсіби жолына
бағдар болды.
Бәлкім, дәрігер үшін ең үлкен
марапат та осы шығар: сенің қолыңнан
өмір алған адамның жүрегі соғып
тұруы, оның балаларының ертеңге
үмітпен қарауы, бір отбасының
қайтадан бақытқа бөленуі. Сондықтан
Сейтхан Жошыбаев – жүрекке операция
жасаған дәрігер ғана емес, жүрекке
сенім ұялатқан, адам ғұмырының
қадірін арттырған тұлға. Ал, жүрекке
өмір сыйлаған адамның өз есімі де
ел жүрегінде ұзақ сақталатыны анық.
Өйткені, адам жүрегін сақтап қалған
дәрігердің есімі – бір күндік марапатпен
емес, өзі өмір сыйлаған мыңдаған
тағдырдың жүрегінде мәңгі сақталады.
Толқын ӨМІРБАЕВА,
журналист.
