БІЛІМГЕ БЕРІЛГЕН МҮМКІНДІК – БОЛАШАҚҚА САЛЫНҒАН НЕГІЗ

БІЛІМГЕ БЕРІЛГЕН МҮМКІНДІК – БОЛАШАҚҚА САЛЫНҒАН НЕГІЗ

Білім – адамның өмір жолын айқындайтын, дүниетанымын кеңейтетін және қоғамдағы орнын қалыптастыруға ықпал ететін маңызды құндылық. Баланың бойындағы қабілетті ашу, оның қызығушылығын дамыту және өз мүмкіндігін тануына жағдай жасау ең алдымен сапалы білім алуға байланысты. Сондықтан білім беру мәселесі жеке отбасының ғана емес, тұтас қоғамның болашағына қатысты маңызды бағыттардың бірі болып саналады.

Қазақстан Республикасының Конституциясында білім алу құқығына ерекше мән берілген. Атап айтқанда, 33-бапта мемлекеттік оқу орындарында ақысыз орта білім алуға кепілдік беріліп, орта білімнің міндетті екені белгіленген. Сонымен қатар мемлекет білім берудің жалпыға міндетті стандарттарын белгілейді. Бұл талаптар еліміздегі білім беру жүйесінің ортақ құқықтық негізін қалыптастырады.

Аталған конституциялық норма әр баланың білім алуға қол жеткізуі үшін маңызды мүмкіндік береді. Себебі баланың болашағы оның отбасының әлеуметтік жағдайына немесе тұрғылықты жеріне ғана тәуелді болмауы керек. Әрбір оқушы өз қабілетін танытып, білімін жетілдіруге және алға қойған мақсатына ұмтылуға мүмкіндік алуға тиіс.

Әрине, білімнің қолжетімді болуы мен оның сапасы өзара тығыз байланысты. Мектеп оқушыға тек пәндік білім беріп қана қоймай, оны өздігінен ойлануға, ақпаратты саралауға, пікірін дәлелдеуге және шешім қабылдауға үйретеді. Осы дағдылар баланың келешекте мамандық таңдауына, қоғам өміріне белсенді араласуына және өмірлік қиындықтарды еңсеруіне негіз болады.

Бұл ретте мұғалімнің еңбегі айрықша маңызға ие. Ұстаздың міндеті – дайын ақпаратты жеткізумен шектелмей, оқушының бойындағы қабілетті байқап, оны дамытуға бағыт беру. Бір бала есеп шығаруға бейім болса, екіншісі әдебиетке қызығады, ал үшіншісі техника мен шығармашылыққа жақын болуы мүмкін. Осындай ерекшеліктерді ескеріп, әр оқушының әлеуетін ашуға жағдай жасау – білім беру үдерісінің маңызды міндеті.

Ауыл мектептері үшін де сапалы білім беру мәселесі өзекті. Қазіргі уақытта оқушылардың білім алу мүмкіндіктерін кеңейту, заманауи технологияларды тиімді пайдалану, оқу ортасын жақсарту және педагогтердің кәсіби дамуына жағдай жасау қажеттілігі артып келеді. Білім сапасын арттыруға бағытталған жұмыстар оқушының бүгінгі үлгерімімен ғана өлшенбеуі керек. Оның алған білімін өмірде қолдана білуі, жаңа нәрсені үйренуге ынтасы және болашағына сеніммен қарауы да маңызды көрсеткіштер саналады.

Сонымен бірге баланың білімге деген көзқарасы отбасында қалыптасатынын ескерген жөн. Ата-ананың қолдауы, баланың сұрақтарына назар аударуы, кітап оқуға ынталандыруы және жетістігін бағалауы оның оқуға деген қызығушылығын арттырады. Мектеп пен отбасы арасындағы өзара байланыс нығайған сайын, баланың жан-жақты дамуына қолайлы орта қалыптасады.

Конституцияда бекітілген білім алу құқығының мәні де осында. Мемлекет құқықтық кепілдіктер арқылы білім алуға негіз қаласа, білім беру ұйымдары, педагогтер мен ата-аналар сол мүмкіндіктің нәтижелі жүзеге асуына ықпал етеді. Бұл тараптардың әрқайсысына ортақ жауапкершілік жүктейді.

Бүгінгі оқушы – ертеңгі маман, азамат және қоғамның белсенді мүшесі. Оның сапалы білім алуы елдің зияткерлік әлеуетіне, еңбек нарығының дамуына және қоғамдық өмірдің өркендеуіне әсер етеді. Сондықтан білімге жағдай жасауға бағытталған әрбір қадамды болашаққа жасалған маңызды инвестиция деп бағалауға болады.

Қорытындылай айтқанда, білім алу құқығы – заңда көрсетілген норма ғана емес, әр баланың өз мүмкіндігін жүзеге асыруына жол ашатын маңызды кепілдік. Осы құқықтың іс жүзінде тиімді жүзеге асуы үшін білімнің қолжетімділігімен қатар сапасына да тұрақты назар аудару қажет. Өйткені білімді ұрпақ қалыптастыру – бір күннің міндеті емес, үздіксіз еңбекті, ортақ жауапкершілікті және жүйелі қолдауды қажет ететін ұзақ мерзімді үдеріс.

Манғұтов Мырзабек,

Аудандық әкелер кеңесінің төрағасы

Поделиться ссылкой: