Электронды темекі мен кальянның адам денсаулығына тигізер зияны көп

484 Views

Қазіргі таңда өзекті мәселелердің біріне айналған бұл өнімдердің қан­ша­­лықты зиян екені көп­шілікке мәлім болса да, толық оны қолдануларын әлі де тоқ­тата қоймады. Кейбір жастар бұны есеюдің көрінісі десе, енді бірі қы­зық көріп, сән ретінде пайдаланады. Ғалымдардың пайымдауынша, элек­тронды темекі кәдімгі темекіге қара­ғанда зияндылығы тұрғысынан аз­дау. Бұл әсер көміртегі тотығы токсин­дерінің, шайырдың және басқа да қо­сымша қоспалардың болмауына байла­нысты. Сонымен қатар, кәдімгі темекі түтіні мен электронды те­ме­кі түтінін салыстырар болсақ, оның айна­ладағы жұтушыларына да салыс­тыр­малы түрде «азырақ зиян кел­тіреді» деген ақпар бар. Десе де, электронды темекі құрамында 30-дан астам улы заттар бар. Олар: никотин, көмір қыш­қыл газы, көміртек тотығы, көге­ретін қышқыл, аммиак, шайырлы зат­тар, органикалық қышқылдар және т.б. Негізгі міндетті компоненттері-гли­це­рин және полипропилен химия­лық қоспасы. Электронды теме­кі денсау­лыққа зиян. Осыны түсінгеніміз абзал. Бұл жайында нақты дәлелдер кел­тірер болсақ, дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметтері бойын­ша, темекі шегу салдарынан әлемде 8 мил­лион адам қаза табады, соның ішінде 7 млн-ы темекі шегетін немесе бұрын тастап кеткендер. Ал темекі түтініне булық­қандар саны – 1,2 млн. Шылым түтінін өкпеге тартқанда денсаулық одан көбірек зиян шегеді. Электронды темекі адам өкпесін ірітіп жібереді. Бұған дәлел ретінде, Қырым федералды университетінің ғалымдары электронды темекіден немесе вейптардан шығатын бу өкпе тінін бұзатынын айтады. Тіпті никотин қосылмаған құрыл­ғының өзі де адам ағзасына аса зиян. Егеуқұйрыққа жүргі­зілген эксперимент нәти­же­сінде сұйықтығы құйылған жануардың өкпесі 40 күн­нен кейін іри бастаған. Бұл дә­лел шылым шегушілер арасында кең тараған «элек­тронды темекінің зияны аз» деген пікірді жоққа шығарады.
Осындай фактілер айтылып жатса да, жаһан жұрты «нико­тиннен» арыла алмай келеді. Оның үстіне қазір «элек­­тронды темекі» сәнге айналды. Бұл табак өнімдерін тұтынушылар санын күрт өсіріп жіберді. Жасыратын несі бар, жастар арасында кальян отырыс­тарын ұйымдастыру кең етек алған. Жиі кальян шегу никотинге тәуелділікке әкеледі. Сондай-ақ, бір кальянды бірне­ше адам шеккенде түрлі тыныс жолда­рының жұқпалы ауруларын (гепа­тит В, туберкулез, тұ­мау) жұқты­ру мүмкін­дігі жоғарылайды. Кальян шек­кен дос­та­ры­ның арасында отырған адам оны тартпаса да, пассивті шегуге шал­дығады. Темекі шеккенде никотиндік ашыққандық 5-10 минутта басы­лады. Бұл уақытта өкпеге жар­ты литр темекі түтіні түседі. Ал кальян­ды орташа есеп­пен бірнеше сағат шегетіндікке байла­нысты сіздің өкпеңізден 150 темекі­ден болатын түтін өтеді.
Табак өндірушілердің жарна­ма­сына еліктемей, өзіңіздің, келешек ұр­пағы­ңыздың сау­лы­ғын ойлаңыз. Денсаулық – тек жеке бастың ғана емес, ұлтымыздың ұлы игілігі. Осыны ес­­кере отырып, салауатты өмір сал­тын ұста­нуға ұмтылайық! Бұл зиянды заттарды тұтынбай, керісінше, ұлт­тық тәрбие­мізді нығайтып, зиянды әдет­тер­ден барынша аулақ болған абзал.

Ж.Дідай, аудандық санитариялық-эпидемиологиялық
бақылау басқармасының бөлім басшысы.

Поделиться ссылкой: