Оразбайдың мәрттігі

258 Views

Абай кемеліне келіп, ақылы мен абыройы бар қазаққа мәшһүр кезінде Жетісудың жалайыр елінде жұрт «Жәмеңке аға» деп атап кеткен Жәрменде дейтін абыройлы қария болыпты. Жәмеңке қартайған шағында:
– Арманым, Семей еліндегі Құнанбайұлы Абай ақынды көргім ке­леді. Ол кісі «Ұят кімде болса – иман сонда» депті. Ұят дегеніміз адам­гершілік болса, адамгершіліктің бар сипатын Абай деп білемін, — деп, ұл­дарын ертіп Шыңғыстауға жол тартыпты.
Алыстан арнайы келген құрметті мейманына Абай жеке үй тігіп, ерекше құрмет көрсетіпті. Абай елінде бір ай жатқан Жәмеңкеге Абай қайтарында:
– Аға, бұйымтай айтып, қала­ғаныңызды алыңыз, — дегенде, Жәмеңке:
– Қамысқұлақ атыңды бер, — деген екен.
– Қайсы қамысқұлақ атты айтасыз? — дегенде Жәмеңке «Шоқпардай кекілі бар қамыс құлақ» деп басталатын Абайдың әйгілі «Аттың сыны» өлеңін түгелдей жатқа айтып шығыпты.
Абайдың өз қолында, Құнанбай әулетінің жылқыларында дәл осы өлеңде айтылатын сәйгүлік табыл­мағандықтан, қонағын тағы бір жұма аялдатып, бес болыс Тобықты еліне жі­беріп, өлеңдегі сынға саятын ат іздетіпті. Одан да шықпаған соң, өзімен араз, 9 мың жылқысы бар Оразбайға:
– Ел намысы – ер намысы болғанда, ер намысы – ел намысы болмай ма екен? Өзім міну үшін емес, Тобықтының қона­ғына сыйлау үшін сұратып отырмын. Оразекең бір тайын аямасын, — деген сәлеммен кісі жіберіпті.
Сәлемді естіген Оразбай:
– Ағайын ащы, мал тұщы десем, мен Оразбай боламын ба?! Жаттан сағы сынбасын, — деп, өңкей сәйгүлік бөлек бағылатын 5 қос жылқы үйірлерін аралатып жүріп, үш ат ұстатыпты.
– Абайға айт, қонағы үшеу екен, осы үш атты да берсін. Өзіне қарсы болсам да, ақылы мен ажарына қарсы емеспін, – депті.

Алмахан МҰХАМЕТҚАЛИҚЫЗЫ.

Поделиться ссылкой: