Зиянды еңбек жағдайларында жұмыс iстейтiн адамдар үшiн арнаулы әлеуметтiк төлем енгiзу

49 Views

Мемлекет басшысының тапсыр­масын іске асыру шеңберінде ұзақ уақыт зиянды еңбек жағдайларында жұмыс істейтін адамдарды әлеуметтік қорғау деңгейін арттыру үшін 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап арнаулы кәсіптік мемлекеттік әлеуметтік төлем енгізілді.
Арнаулы әлеуметтік төлемді тағайын­даудың міндетті шарттары: 55 жасқа толу және БЖЗҚ-да ке­мінде 7 жыл кәсіптік зейнетақы аударым­дарының болуы болып табылады.
Арнаулы әлеуметтік төлем бірнеше компоненттен тұрады және төрт қаражат көзінен жүзеге асырылады. Республикалық бюджеттен 2 ең төмен күнкөріс деңгейі мөлшерінде арнаулы кәсіптік жәрдемақы, өмірді сақтандыру жөніндегі компаниялардан 1 ең төмен күнкөріс деңгейі мөлшерінде, жұмыс берушілердің қаражаты есебінен 1 ең төмен күнкөріс деңгейі мөлшерінде, БЖЗҚ-дан міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен алынады. Бұдан басқа, жұмыскерлерге БЖЗҚ-дағы зейнетақы жинақтарын ескере отырып, міндетті зейнетақы жарналары есебінен төлемдер алу құқығы беріледі.
Әлеуметтік кодекске сәйкес, жұмыс берушілер кәсіптері мен қызмет түрлері Ең­бек жағдайлары зиянды жұмыстар мен айналысатын жұмыскерлердің, өндірістердің, жұмыстардың, кәсіп­тердің тізбесіне енгізілген жұмыскерлер үшін міндетті кәсіптік зейнетақы жар­наларын аударады. Олардың 2 мыңнан астам позициясы бар. Осылайша, арнаулы әлеуметтік төлем экономиканың 19 саласында, оның ішінде тау-кен өндіру және өңдеу өнеркәсібінде және басқаларында жұмыс істейтін қазақстандықтарға тиесілі болады.
Төлем зейнеткерлік жасқа дейін төленеді. Арнаулы әлеуметтік төлем­дерді алу үшін еңбек жағдайлары зиянды жұмыстармен айналыспауға тиіс. Жұмыскерлер жеңіл жұмысқа ауыса алады, содан кейін олар жалақы мен төлем алады немесе демалысқа шығып, зейнетке шыққанға дейін арнаулы әлеуметтік төлемдер алады.
Осылайша, егер адам төлем алу құқығын пайдаланса және зиянды еңбек жағдайында жұмыс істесе, онда барлық көздерден төлемдер автоматты түрде тоқтатылады.
Арнайы әлеуметтік төлемдерді алу үшін қызметкер келесі қызмет нұсқаларының бірін таңдауы керек:
– жұмыс берушімен келісім бойынша сол кәсіпорындағы зиянды еңбек жағдайларымен байланысты емес басқа жұмысқа ауыстыруды ұйымдастыруға;
– зиянды еңбек жағдайларымен байланысты емес кәсіпорыннан тыс басқа жұмысқа өз бетінше тұруға;
55 жастан асқан қызметкер жұ­мыстан босатылған жағдайда жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің мынадай шара­ларына қатыса алады.
«ENBEK» электрондық еңбек биржасында бос орындарға өз бетінше жұмысқа орналаса алады.
Ізденушілер жеке кабинеттерде түйіндеме жасайды, жұмыс іздеуді жүзеге асырады. Порталда әртүрлі критерийлер бойынша, оның ішінде халықтың әртүрлі мақсатты топтары үшін қолжетімді бос орындарды кеңейтілген іздеу мүмкіндігі бар. Түйіндемеде көрсетілген кәсіп пен дағдылар бойынша бос орындарды автоматты түрде іріктеу мүмкіндігі бар. Жұмыс іздеушілер жеке кабинеті арқылы бос орындарға жауап жолдайды. Жұмыс берушілерден әңгімелесуге шақыру және жұмысқа орналастыру туралы шешім алады.

А.Балабекова,
жәрдемақылар мен төлемақыларды тағайындау
№1 бөлімінің бас маманы.

Поделиться ссылкой: